خصيتين در خصيتين با هم ديه كامله است ؛ و در قطع يا ازاله يكى ، دو ثلث در واقع در طرف چپ ، و يك ثلث در واقع در طرف راست ثابت است بنا بر اظهر ؛ و فرقى بين پير و جوان در تفصيل مذكور نيست ؛ و همچنين مقطوع بودن آلت رجوليت يا شلل در آن ، تأثيرى در تفصيل مذكور در خصيتين ندارد . در انتفاخ هر دو خصيه ، چهار صد ( 400 ) دينار است كه هر دينار يك مثقال شرعى از طلاى خالص مسكوك است ، و اگر سبب عدم قدرت بر مشى مفيد باشد ديه آن هشتصد ( 800 ) دينار است . 16 - شفران 16 - شفران : در گوشتهاى كنار فرج زن ( كه به منزله پلكهاى چشم است ) اگر قطع شود يا ازاله شود ، تمام ديهء او است ؛ و در ازاله يكى از آن دو ، نصف ديهء او است ؛ و سلامت فرج و عدم سلامت آن ، فرقى در اين ديه ندارد . اگر به سبب جنايت يا خلقت يا آفت ، شللى در آنها بود ثلث ديه در آنها است ( يعنى در قطع مبتلى به شلل مذكور ) ، كما آن كه در احداث اين شلل بدون قطع ، دو ثلث ديه است . در ركب زن كه به جاى عانهء مرد است و در عانه مرد ، حكومت است چه آن كه به نحو استقلال قطع بشود يا به نحو تبعيت قطع فرج يا آلت رجوليت . ديهء افضاء در افضاء زن آزاد با عدم اندمال به نحو صحيح تمام ديهء او است ( و تفسير « افضاء » در كتاب نكاح مذكور است ، و همچنين ثبوت ارش يا ديه در كنيز ) لكن بر حسب مذكور در كتاب نكاح ، ساقط مىشود ديه از زوج اگر افضاء به سبب وطى او باشد و بعد از بلوغ زن باشد ؛ و اگر قبل از بلوغ باشد ، ضامن است مهر و ديهء او را اگر به سبب جماع افضاء شده يا به غير آن با عدم موجب تنصيف مهر ، و بايد انفاق نمايد بر زوجه تا وفات يكى از زوجين .